İslamiyet Öncesi Türk Tarihi - Kültür ve Medeniyet 1/ Test 8
10 S0RULUK TEST/8/ ÇÖZÜMLÜ
1. Devlet Yönetimi
Eski Türklerde devlet "İl" veya "El" olarak adlandırılır.
-
Kut İnancı: Yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından bir aileye verilmesidir. Kan yoluyla geçer. Bu durum veraset sisteminin belirsizliğine ve taht kavgalarına yol açar (Ülke hanedanın ortak malıdır).
-
İkili Teşkilat: Devletin doğu ve batı olarak yönetilmesidir. Doğu'da asıl hükümdar (Kağan), Batı'da ise ona bağlı kardeşi (Yabgu) bulunur. Amaç: Yönetimi kolaylaştırmaktır.
-
Kurultay (Toy/Kengeş): Devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir.
-
Üyelerine Toygun denir.
-
Kağan, Hatun, Boy Beyleri ve Hanedan üyeleri katılır.
-
Son söz kağanındır (Danışma meclisi özelliği). Ancak kağan töreye uymak zorundadır.
-
-
Hükümdar Unvanları: Kağan, Han, Hakan, Tanhu, Şanyü, İdikut (Uygurlar), İlteriş.
-
Hükümdarlık Sembolleri: Otağ (Çadır), Örgin (Taht), Tuğ (Sancak), Nevbet (Davul), Kotuz (Sorguç), Berge (Kamçı). Dikkat: Hutbe ve Sikke (Para bastırma) İslamiyet ile gelir.
2. Sosyal Hayat
Toplum yapısı küçükten büyüğe şu şekildedir:
-
Oğuş (Aile)
-
Uruğ (Sülale)
-
Boy (Ok)
-
Budun (Millet)
-
İl (Devlet)
-
Töre: Sözlü hukuk kurallarıdır. Hükümdar dahil herkes uymak zorundadır. Değişmez hükümleri: Adalet (Könilik), Uzluk (İyilik), Tüzlük (Eşitlik) ve İnsanlık (Kişilik).
-
Yaşam Tarzı: Göçebe (Atlı Bozkır) kültür hakimdir. Uygurlarla birlikte yerleşik hayata geçilmiştir.
3. Ordu Teşkilatı
-
Ordu-Millet Anlayışı: Her Türk asker doğar, paralı askerlik (Hazarlar hariç) yoktur.
-
Onlu Sistem: Mete Han tarafından kurulmuştur. Dünyadaki pek çok orduya örnek olmuştur.
-
Savaş Taktikleri: Turan Taktiği (Hilal Taktiği / Kurt Oyunu) ve Sahte Geri Çekilme (Pusat).
4. Din ve İnanış
-
Gök Tanrı İnancı: Tek tanrılı inanç sistemidir.
-
Kavramlar: * Uçmağ: Cennet
-
Tamu: Cehennem
-
Kurgan: Mezar (Eşyalarıyla gömülürler - Ahiret inancı).
-
Balbal: Mezar taşı (Öldürdüğü düşman sayısı kadar dikilir).
-
Yuğ: Cenaze töreni.
-
Kam/Bakşı: Din adamı.
-
5. Ekonomi ve Sanat
-
Ekonomi: Temel geçim kaynağı hayvancılık ve ticarettir (İpek ve Kürk Yolları).
-
Para: Kamdu (Bez mühür), Böz (Kumaş), Çav (Uygurlarda ilk kağıt para).
-
Sanat: Göçebe yaşamdan dolayı taşınabilir sanat eserleri (Hayvan üslubu) ön plandadır. Uygurlarda ise yerleşik hayattan dolayı mimari, fresk (duvar resmi) ve minyatür gelişmiştir.

